Kay 2009 watapika, ñami yuyarinakushun 200 watakunata, Primer Grito de la Independencia kallarik kaparikuna tyashkata, manachu kay 10 kapak situwa killa, 1809 watapi, hatun llaktamanta mashikuna hatarishpa, ña na karu llaktamanta ruranakuna llakichikpi kawsashunchu nirka.

40 yalli, mushuk hatun yuyaykunata charik runakunami, Eugenio Espejo apupak, shinallata Manuela Cañizarespak yuyaykunawan makanakuyta kallarirkakuna ñukanchik mamallaktata kishpichinkapak. Paykunaka España pushakkunata washaman sakishpa, shuk niki Junta de Gobierno Autónomo nishka pushakkunata shutichircami, kay llaktamanta runakunatallata akllashpa.

Shinapash, kay hatarikunaka mana jawalla karkachu, 2 kapak situwa killapi, 1810 watapika, kallari kaparikunapi wichkaytukushka pushakkunaka wañuyta tarirkakunami España awkakunapak makipi.

Kati watakunapika, tawka makanakuykunami tiyarka, wakin ayllu llaktakunapash kay kaparikunaman kimirirkakunami, rikunkapaklla: Otavalo, Cotacachi ayllu llaktakunapika hatun makanakuykunami tyarka, 18 kapak raymi killapi, 1812 watapi.

Kallari kaparikunamantaka, chunka kimsa watakunami yallirka, ñukanchi mamallakta, 1822 watapi, kishpirinkakaman.

Kay sumak watakuna paktamukpika alli kawsayta tarinami kanchik, chaytaka tukuykunami rurashun. Kay 2009 watapika kay killkana, killkakatinata mana yachayta tukuchi ushasunmi, ashtawankarin sumak yachakuykuna wiñachishun, alli kawsaypak mutsurishkakunata charishun, ñukanchik sami runakunapak rimaykunata shinchiyachishun, ayllu llaktakunamanta, shinallata yana runakunapashmi pakta kawsanamanta waykarishpak katishun

ECUADOR MAMALLAKTAKA ÑAMI ISHKAY PATSAK WATAKUNATA KISHPIRISHAKA KAWSAYMAN CHAYANAKUNCHIK
1809-2009